CÁC HÀNH VI THAO TÚNG THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN TẠI VIỆT NAM

VỤ THAO TÚNG GIÁ ĐẦU TIÊN

Nhà đầu tư đầu tiên bị phát hiện và xử phạt vì vi phạm hành vi thao túng thị trường là bà Nguyễn Diễm Phương Khanh ngụ tại số nhà 31 Trương Định, phường 6, quận 3 Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Hồ Nam – Tổng giám đốc Công ty chứng khoán SBS, giao dịch của bà Khanh với Lili là “tình ngay lý gian”. Vậy chính xác vụ việc là như thế nào?  Bà Khanh cùng một số người bạn quyết định thành lập công ty tài chính Lili, và muốn góp vốn bằng cổ phiếu. Khi biết bà Khanh muốn góp vốn vào Lili bằng cổ phiếu, phía SBS đã “tư vấn” hai bên nên giao dịch thỏa thuận để hợp thức hóa việc chuyển quyền sở hữu mà vẫn không làm ảnh hưởng đến giá thị trường của các loại cổ phiếu này (hơn 3 triệu cổ phiếu bao gồm nhiều mã). Như vậy, bà Khanh bán cổ phiếu cho Lili nhưng không lấy tiền vì toàn bộ số cổ phiếu này chính là phần vốn góp của bà để thành lập Công ty Lili.

Hành vi giao dịch này bị đưa vào “tầm ngắm” và bị xử phạt vì Ủy ban chứng khoán Nhà nước cho rằng bà Khanh đã tạo ra cung, cầu giả tạo. Tức thực chất chẳng có vụ mua bán, thanh toán nào diễn ra trên thực tế cả. Theo quyết định của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, bà vi phạm quy định tại Điểm a, Khoản 1, Điều 28, Nghị định 36/2007/ NĐ-CP: “thông đồng trong giao dịch chứng khoán, nhằm tạo ra cung cầu giả tạo”. Theo đó, ngày 30/5/2007 Bà đã bị xử phạt 30 triệu đồng vì hành vi này. Câu hỏi đặt ra: liệu mức phạt đối với Bà Diễm Khanh là quá ít so với số tiền mà Bà lấy được sau vụ làm giá?.

THAO TÚNG GIÁ CHỨNG CHỈ QUỸ VF1

Khi hành vi thao túng giá của bà Diễm Khanh chưa kịp lắng xuống, ngày 18/7/2007 UBCKNN đã ra quyết định phạt hai ông Huỳnh Thanh Minh (địa chỉ tại 3/33 tổ 148, P.Tân Quý, Q.Tân Phú, TP.HCM) và ông Bùi Quang Thành (địa chỉ tại 270/60 Phan Đình Phùng, phường 1, quận Phú Nhuận, TP.HCM) với tổng số tiền phạt 160 triệu đồng vì thao túng giá chứng chỉ quỹ VF1.  Theo những thông tin thu thập được, ông Thành mở tài khoản (TK) tại Công ty chứng khoán (CTCK) Sài Gòn, ông Minh mở TK tại CTCK Thăng Long nhưng ông Minh ủy quyền cho ông Thành giao dịch.

Theo nhận định của nhiều chuyên gia, về bản chất, giao dịch này chỉ có một người là ông Thành thực hiện, ông Minh chỉ là người đứng tên hộ. Đây là việc giao dịch bằng 2 tài khoản mà không vi phạm quy định một NĐT không được mở 2 TK. Một số nguồn tin cho rằng số tiền phạt 160 triệu đồng thực chất sẽ do ông Thành trả, còn ông Minh chỉ là người đứng ra nộp tiền trên danh nghĩa. Nhìn từ nội dung bị phạt, ông Thành là người đã thực hiện hành vi: tạo cung cầu giả tạo và cấu kết, liên tục mua bán VF1 để thao túng giá. Thế nhưng, khá hài hước là tuy thao túng giá nhưng tổng số lỗ của ông Thành và ông Minh (người đứng tên giúp ông Thành) lại lên tới gần 1 tỉ đồng; hành vi thao túng giá lại chọn đúng vào VF1 – một loại chứng khoán mà theo đánh giá của hầu hết các chuyên gia hàng đầu về TTCK thời điểm bấy giờ- là gần như không thể thực hiện được.

THAO TÚNG GIÁ CỔ PHIẾU STB

Ngay sau đó một năm, ngày 21/05/2008, Chánh thanh tra UBCKNN đã ký Quyết định số 47/QĐ-TT về việc xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Trương Đình Khởi, chủ tài khoản số 006C002819 mở tại công ty ACBS vì giao dịch thao túng thị trường chứng khoán.  Việc thao túng giá này cụ thể như thế nào? Từ ngày 20/02/2008 đến ngày 22/02/2008, ông Trương Đình Khởi đã liên tiếp đặt bán cổ phiếu STB với tổng khối lượng là 1.252.100cp, chiếm tỷ trọng 13,32% khối lượng đặt bán trên toàn thị trường, tần suất đặt lệnh bán là 107 lượt, với mức giá giảm dần từ 56.000đ/cp xuống 51.000đ/cp để chuyển từ giao dịch lô lớn, theo phương thức thỏa thuận sang phương thức giao dịch khớp lệnh trên HoSE. Các giao dịch này gây biến động giá của cổ phiếu STB và chỉ số VN-Index. Theo quy định tại điểm d khoản 1.11 mục II Thông tư số 97/2007/TT-BTC ngày 8/8/2007 của Bộ Tài chính hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định 36/2007/NĐ-CP ngày 8/3/2007 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán, hành vi của ông Trương Đình Khởi là hành vi giao dịch thao túng thị trường chứng khoán.

Đoàn kiểm tra UBCKNN đã quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Trương Đình Khởi số tiền 100 triệu đồng. Trong đó, phạt tiền 50.000.000 đồng do vi phạm quy định tại điểm a khoản 1 Điều 28 Nghị định số 36/2007/NĐ-CP; phạt tiền 50.000.000 đồng do vi phạm quy định tại điểm c khoản 1 Điều 28 Nghị định số 36/2007/NĐ-CP.

Được biết, hình thức phạt tiền 100 triệu đồng đối với một cá nhân vi phạm là mức phạt nặng nhất từ trước đến thời điểm bấy giờ. Khối lượng cổ phiếu STB trong ngày 20/02/2008 khớp lệnh thành công là hơn 1,4 triệu cổ phiếu, giá mở cửa là 58.500 đồng/cổ phiếu, giá cao nhất là 59.000 đồng/cổ phiếu. Tuy nhiên kết thúc phiên giao dịch, STB đóng cửa ở mức giá sàn là 56.000 đồng/cổ phiếu.

Khối lượng giao dịch ngày 21/02/2008 của mã STB là 837 nghìn cổ phiếu, trong cả phiên giao dịch, giá STB chỉ được khớp tại mức giá sàn là 53.500 đồng/cổ phiếu. Sang đến ngày thứ Sáu 22/02/2008, giá cổ phiếu STB tiếp tục được khớp ở giá sàn là 51.000 đồng/cổ phiếu. Tuy nhiên, về cuối phiên, do lực mua mạnh mẽ khiến giá STB tăng lên 53.000 đồng/cổ phiếu.

 

Tính từ đầu năm 2008 từ mức giá 64.500 đồng/cổ phiếu, kết thúc phiên giao dịch sáng nay 21/05/2008, giá cổ phiếu STB chỉ còn 26.400 đồng/cổ phiếu, giảm hơn 59,07% về giá trị. d) Thao túng giá cổ phiếu PVA Nguyên trong năm 2010 UBCK nhà nước đã xử phạt lên tới trên 50 vụ. Thao túng giá cổ phiếu PVA là một ví dụ điển hình. TTCK VN năm 2010 đã khắc tên PVA (Công ty cổ phần Xây dựng dầu khí Nghệ An) vào bảng phong thần nhờ tốc độ tăng trưởng chóng mặt của cổ phiếu này (trên 400%) so với mức độ tăng ì ạch của VN-Index (15,5%).

Người ta có thể đổ lỗi cho toàn thị trường tăng trưởng chậm khi nguồn vốn ngân hàng bị siết chặt hơn do lo ngại lạm phát. Với cổ phiếu PVA, xu thế tăng hoàn toàn nổi trội hơn xu thế chung của toàn thị trường nhờ vào tiềm lực tài chính của đội lái. Thông tin hỗ trợ để PVA tăng giá mạnh là kế hoạch tăng vốn tỉ lệ 1:4 để đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư của doanh nghiệp này. Giá của PVA cũng “bốc hỏa” theo phương án tăng vốn khủng, pha loãng hết quyền lợi cổ đông khi giá tăng từ 30.000đ/cp lên đến 120.000đ/cp (tính từ đầu năm 2010). Đội lái PVA áp dụng chiến thuật mới trong việc đẩy giá cổ phiếu: mua bán thông tin hỗ trợ. Nếu để ý kỹ sẽ thấy mỗi khi cổ phiếu PVA rớt giá, ngay lập tức sẽ có thông tin hỗ trợ được công bố nhịp nhàng để nâng đỡ giá khiến cho guồng quay tăng giá không bị trật khớp. Ví dụ như tin PVA triển khai những dự án lớn như gạch không nung, khu du lịch Cửa Lò hay nhà máy sản xuất sắt xốp Kobelco. Ngoài ra, sự thao túng giá diễn ra thuận lợi, vào đúng thời điểm toàn thị trường gần như đi ngang.

Cổ phiếu PVA là một điểm sáng “làm giá” của năm 2010 nhờ vào sự phối hợp chặt chẽ giữa CTCK và nhà đầu tư cùng đánh lên. Số lượng chứng khoán PVA do 2 CTCK lớn nắm giữ lên tới 6 triệu cổ phần trong đợt phát hành riêng lẻ. Sự tin tưởng vào độ minh bạch của TTCK ngày càng giảm sút khi hoạt động thanh tra của UBCKNN hay những xử phạt về hành chính không có tác dụng răn đe quyết liệt trước những hành vi trục lợi có quy mô tổ chức này! Theo chân PVA là một loạt cổ phiếu khác như VSP, SRB, AGC… tạo một bức tranh méo mó về đầu tư chứng khoán niêm yết trong năm nay: đầu tư mà không cần xét tới yếu tố cơ bản. e) Thao túng cổ phiếu DHT và DVD Mức độ và tính chất cũng như số lượng của các vụ thao túng này ngày càng nghiêm trọng. Sang năm 2012, một sự kiện gây “sock” đầu tư khi hàng ngàn cổ phiếu DVD trở thành mớ giấy lộn, và vụ án thao túng chứng khoán đầu tiên ở Việt Nam được khởi tố điều tra, xét sử hình sự. Cụ thể sự việc là như thế nào? Giao dịch ảo và tạo giá trị ảo cho cổ phiếu DVD: Để giữ và nâng giá, cũng như tăng tính thanh khoản giả cho cổ phiếu DVD, Lê Văn Dũng đã trực tiếp mở tài khoản và mượn tư cách pháp nhân và danh nghĩa của một số tổ chức, cá nhân là người nhà.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *